ลักษณะและชนิดของตะไบงานช่าง

ตะไบ (Files) เครื่องมือที่ทำมาจากเหล็กกล้าคาร์บอนสูง สำหรับปรับผิวชิ้นงานที่ขรุขระให้เรียบ ควรเลือกให้เหมาะกับชิ้นงานทั้งขนาด รูปร่าง และความละเอียด

ส่วนต่างๆ ของตะไบ
หน้าตะไบ (Face) : พื้นผิวหน้าสำหรับขัด
ขอบตะไบ (Edge) : ส่วนขอบความหนาของตะไบ
ปลายตะไบ (Tip) : ส่วนด้านปลายสุดของตะไบ
กั่นตะไบ (Tang) : ส่วนที่ยึดอยู่ในด้ามตะไบ
ด้ามตะไบ (Handle) : ด้ามมือจับมีหลายวัสดุและรูปแบบให้เลือกใช้

ลักษณะของฟันตะไบ
คมตัดเดี่ยว (Single cut) : ร่องฟันแถวเดี่ยว ทำมุมกับแนวยาวของหน้าตะไบ
คมตัดคู่ (Double cut) : ร่องฟันตัดกัน 2 แนว ปลายคมตัดยอดแหลม สามารถตัดเฉือนวัสดุได้ดีกว่า
คมตัดหยาบ (Rasp cut) : ฟันเป็นยอดแหลมคล้ายบุ้ง เหมาะสำหรับขัดแต่งวัสดุอ่อนอย่าง อลูมิเนียม ฯลฯ
คมตัดเป็นรูปโค้ง (Curved cut) : ฟันเป็นรูปโค้งมีระยะห่างระหว่างฟันมาก มีลักษณะโค้งนูน

ทั้งนี้ มีระดับความหยาบ-ละเอียดให้เลือกด้วย ได้แก่ ระดับหยาบมาก (Rough) - หยาบ (Coarse) - หยาบปานกลาง (Bastard) - ละเอียดปานกลาง (Second) - ละเอียด (Smooth) - ละเอียดมาก (Dead Smooth) ตามลำดับ

ชนิดของตะไบ
รูปหน้าตัดของตะไบหลักๆ ที่นิยมใช้งานกันแบ่งออกเป็น ตะไบแบน (Flat File), ตะไบท้องปลิง (Half Round File), ตะไบกลม (Round File), ตะไบสี่เหลี่ยม (Square File), ตะไบสามเหลี่ยม (3 Square File), ตะไบปลายมีด (Knife File) ซึ่งเหมาะกับการใช้งานบนลักษณะชิ้นงานต่างกัน ดังภาพ